fbpx

I

Music & Film

กว่า 4 ทศวรรษของ ‘Björk’ ศิลปินหญิงผู้เป็นตำนานแห่งโลกแฟชั่น Avant-Garde

เธอคือนักร้องนอกกระแสเพียงคนเดียวที่สามารถทำให้ผลงานสุดนอกกรอบขึ้นมาสู่กระแสหลัก

กว่า 4 ทศวรรษของ ‘Björk’ ศิลปินหญิงผู้เป็นตำนานแห่งโลกแฟชั่น Avant-Garde

เธอคือนักร้องนอกกระแสเพียงคนเดียวที่สามารถทำให้ผลงานสุดนอกกรอบขึ้นมาสู่กระแสหลัก

หากคุณคือคนหนุ่มสาวที่เติบโตมาในช่วงยุค 90s – 2000s ต้นๆ อาจเคยได้ยินชื่อและผลงานเพลงของศิลปินสาวคาแร็กเตอร์เป็นเอกลักษณ์นามว่า ‘Björk’ อยู่บ้าง หรือหลายคนอาจจะจดจำเธอจากเหตุการณ์ที่เธอตบหน้านักข่าวชาวไทยที่สนามบินดอนเมืองเมื่อปี 1996 ก็เป็นได้ แต่นั่นอาจเป็นการรู้จักเธอแค่เพียงมุมเดียวเท่านั้น น้อยคนจะรู้ว่าเธอเป็นผู้หญิงที่หวงแหนความเป็นส่วนตัวและเป็นคนที่มีเรื่องราวน่าค้นหามากมายในทุกแง่มุม ยิ่งโดยเฉพาะกับแนวคิดเรื่องแฟชั่นและดนตรีที่อยู่ในแทบทุกช่วงเวลาในชีวิตของเธอ

Björk หรือเรียกอย่างง่ายๆ ว่า ‘ปีเยิร์ก’ มีชื่อเต็มว่า Björk Guðmundsdóttir เธอคือศิลปินชาวไอซ์แลนด์ผู้โลดแล่นในโลกดนตรีมาเป็นเวลากว่า 4 ทศวรรษด้วยการนำดนตรี Art-pop ขึ้นมาสู่กระแสหลักพร้อมกับนำเสนอสไตล์แฟชั่นอันแปลกประหลาดล้ำยุคให้โลกได้เห็น ทว่าผู้คนมักจะจดจำเธอในฐานะศิลปินสาวที่มีความแสบสัน ก๋ากั่นและหลุดโลก ทั้งที่จริงแล้วเธอเป็นแค่เพียงคนที่คิดนอกกรอบและอยากทดลองทำสิ่งใหม่ๆ เท่านั้นเอง

เธอเติบโตมาในครอบครัวนักกิจกรรมทางสังคมและผู้นำสหภาพแรงงาน ดังนั้นเธออาจรับแนวคิดของความหัวก้าวหน้าและกล้าที่จะแตกต่างมาจากการเลี้ยงดูของครอบครัว ส่วนอิทธิพลด้านดนตรีนั้นมาจากพ่อเลี้ยงที่เป็นนักกีตาร์ เธอจึงเลือกเรียนในโรงเรียนดนตรี ตลอดจนร้องเพลงคัฟเวอร์จนเพลงได้เปิดในวิทยุท้องถิ่น และโชคชะตาก็นำพาให้เธอสู่เส้นทางการเป็นศิลปินจนได้ เมื่อค่ายเพลงบังเอิญได้ยินเสียงของเธอผ่านวิทยุ พวกเขาจึงมาทาบทามเพื่อให้เธอเข้าสังกัด และในที่สุดเธอก็เซ็นสัญญาเพื่อเป็นศิลปินด้วยวัยเพียง 12 ปีเท่านั้น

Björk คือนิยามของคำว่า ‘ศิลปิน’ เพราะเธอไม่ได้เป็นแค่นักร้อง แต่เธอยังควบตำแหน่งแฟชั่นไอคอน นักแต่งเพลง นักดนตรี โปรดิวเซอร์ นักแสดง ผู้กำกับมิวสิกวิดีโอและนักเขียน ยิ่งไปกว่านั้นเธอยังเคยรับรางวัลนักแสดงนำหญิงยอดเยี่ยมจากเทศกาลหนังเมืองคานส์ และล่าสุดนี้เองเธอก็มีผลงานการแสดงครั้งใหม่ด้วยการปรากฏตัวในซีรี่ส์ The Northman (2022) อีกด้วย เรียกได้ว่าไม่มีอะไรที่เธอทำไม่ได้และไม่มีอะไรปิดกั้นความสามารถของเธอเลยแม้แต่น้อย

ศิลปะกลายเป็นส่วนหนึ่งในผลงานของเธอทุกชิ้น ไม่ว่าจะเป็นบทเพลง ดนตรี ปกอัลบั้ม หรือชุดที่เธอสวมใส่ออกงานก็ตาม ทุกสิ่งล้วนเกี่ยวข้องกับงานศิลป์ในแขนงต่างๆ มิหนำซ้ำการแสดงบนเวทีของเธอยังยึดโยงกับแฟชั่นชั้นสูงมาโดยตลอดราวกับว่าเวทีคือรันเวย์ในอีกรูปแบบหนึ่ง ดังนั้นเธอจึงเปรียบเหมือนศิลปะที่มีชีวิตและเป็นศิลปินผู้ขับเคลื่อนวงการศิลปะด้วยเช่นกัน

ภาพหน้าปกอัลบั้มของ Björk ในแต่ละยุค

หากจะให้หาคำจำกัดความที่ใกล้เคียงสำหรับแฟชั่นของเธอนั้นคงจะเป็นคำว่า Avant-Garde โดยแฟชั่นลักษณะนี้จะมีความล้ำยุค อลังการงานสร้าง เกินจินตนาการ แต่กลับสวยอย่างน่าพิศวง ซึ่งความแปลกใหม่และความกล้าที่จะออกนอกคอกของแฟชั่น Avant-Garde นั้นเป็นสิ่งที่ทำให้ศิลปะเติบโตต่อไปอย่างสร้างสรรค์นั่นเอง

ทว่าไม่ใช่ทุกคนที่จะกล้าแต่งตัวสไตล์ Avant-Garde เพราะคนส่วนมากมักจะคิดว่ามันดูแปลกเกินไป ฉะนั้นเมื่อ Björk เลือกที่จะใส่เสื้อผ้าแนวนี้จึงส่งผลให้เธอกลายเป็นแฟชั่นไอคอนไปโดยปริยาย ไม่ว่าแบรนด์ใดๆ ต่างก็อยากจะร่วมงานกับเธอ เพราะดีไซเนอร์สามารถใส่ความคิดสร้างสรรค์ในผลงานอย่างเต็มที่ และเธอก็สามารถสร้างความฮือฮาได้อีกด้วย ดังนั้นเมื่อเธอจะไปปรากฏตัวบนพรมแดงหรือเวทีใด ผู้คนต่างตั้งตารอคอยว่าเธอจะสวมใส่ชุดอะไรมาโชว์ให้โลกเห็นบ้าง

อาจกล่าวได้ว่าการที่ Björk คลุกคลีอยู่ในวงการดนตรีและศิลปะหลากหลายแขนงนำพาเธอมารู้จักกับดีไซเนอร์มากฝีมือ เพราะเธอมักจะขึ้นคอนเสิร์ตพร้อมกับนักประสานเสียงและวงออเคสตร้าอย่างยิ่งใหญ่ในเสื้อผ้าแนว Avant-Garde ที่ส่งตรงมาจากเหล่าดีไซเนอร์ที่เป็นเพื่อนของเธอ ไม่ว่าจะเป็น Alexander McQueen, Iris van Herpen รวมไปถึง Balmain อีกด้วย

ทั้งนี้เธอไม่ได้ปิดกั้นตนเองจากดีไซเนอร์คนอื่นๆ เพราะเธอก็สวมใส่ชุดจากดีไซเนอร์มากฝีมือทั่วโลกอยู่บ่อยครั้ง ซึ่งชุดในการแสดงมักจะได้รับแรงบันดาลใจมาจากสิ่งแวดล้อม ความเป็นผู้หญิง หรือการตีความจากบางสิ่งบางอย่างที่เหล่าดีไซเนอร์คิดว่าเหมาะสมกับผลงานชิ้นนั้นๆ โดยพวกเขาจะต้องยึดหลักการออกแบบให้เข้ากับองค์รวมทั้งหมดของการแสดงและต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมตามความต้องการของเธอด้วย

เราจะขอยกตัวอย่างมาให้ชมกันบ้างกับผลงานหน้ากากในชุดปกอัลบั้มล่าสุดที่ได้แรงบันดาลใจจากทากทะเลผักกาดหอมของแบรนด์ noir kei ninomiya หรือชุดเดรสสุดวิจิตรบรรจงของ Gucci ที่ใช้เวลาทำมากกว่า 870 ชั่วโมงเพื่อเชิดชูความเป็นผู้หญิงในมิวสิกวิดีโอเพลง ‘The Gate’ รวมไปถึงหน้ากากที่เพิ่มความงามเร้นลับจากดีไซเนอร์คู่บุญของเธออย่าง James Merry ที่ออกแบบเครื่องประดับต่างๆ ให้เธอมาตั้งแต่ปี 2009 ซึ่งการร่วมงานกับแบรนด์ทั้งหลายนี้ล้วนมีเป้าหมายเพื่อสร้างโชว์สุดอลังการให้ดูมีชีวิตชีวาและเป็นโชว์ที่ดีที่สุดสำหรับผู้ชม

คงจะเป็นเรื่องยากในการหาคำนิยามที่ครบถ้วนสำหรับสไตล์ของ Björk เพราะชีวิตการทำงานของเธอล้วนเต็มไปด้วยความเป็นอิสระ แม้แต่แนวเพลงที่เธอทำมาเป็นเวลากว่า 40 ปี ยังเป็นดนตรีที่เรียกว่า Experimental music ซึ่งเป็นแนวดนตรีทดลองที่พยายามจะแหวกขนบเพื่อหลุดออกจากกรอบดนตรีเดิมๆ ที่เคยมีมา ฉะนั้นผลงานเพลงของเธอจึงผสมผสานด้วยดนตรีหลากหลายประเภท เช่น Alternative, Electronic, Gospel, Folk, Classical, Jazz และอื่นๆ ตามที่เธออยากจะทดลองทำในขณะนั้น

วิธีการสร้างสรรค์ผลงานของเธอทั้งในแง่ของดนตรีและแฟชั่นอาจทำให้ผู้ฟังผู้ชมหลายคนไม่เข้าใจและรู้สึกว่าผลงานนั้นๆ เข้าถึงยาก กระนั้นแล้วโลกของเธอยังคงเป็นดั่งแกลเลอรี่งานศิลปะที่ชวนให้ผู้คนต้องหยุดมองพร้อมกับใคร่รู้ว่ามันคืออะไรจนต้องเก็บกลับไปขบคิด ด้วยเหตุนี้เองเธอจึงกลายเป็นต้นฉบับที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัวมากเสียจนใครก็ไม่สามารถลอกเลียนแบบได้

แม้ผู้คนมากมายจะวิพากษ์วิจารณ์ว่า Björk เป็นคนที่หลุดโลก แต่เราคงมิอาจปฏิเสธว่าเธอคือนักร้องนอกกระแสเพียงคนเดียวที่สามารถทำให้ผลงานสุดนอกกรอบขึ้นมาสู่กระแสหลักได้ ยิ่งไปกว่านั้นแล้วเธอยังเป็นบุคคลที่คู่ควรกับคำว่า “ศิลปิน” อย่างแท้จริง

Cover Photo Courtesy: bjork
Source: 1 2
เรื่อง: ภัทรณกัญ อนันเต่า
เรียบเรียง: รชต รัตนวิโรจน์กุล

RELATED STORY

Avatar2-budget
ซึ่งในยุคโควิดนี้มีภาพยนตร์ยังไม่มีภาพยนตร์เรื่องไหนเลยที่ทำรายได้แตะหลัก 2 พันล้านเหรียญ
Fifa-World-Cup-2022-Qatar-LGBTQ
ที่ปรึกษากระทรวงการต่างประเทศของกาตาร์เคยแสดงความเห็นว่า รักร่วมเพศถือเป็น 'บาปร้ายแรง'
The-Princess-Diaries-3-Anne-Hathaway
ไม่ใช่รีเมก ไม่มีรีบู้ต แต่เป็นการสานต่อเรื่องราวหลังจาก 18 ปีของเจ้าหญิงแห่งเจโนเวีย

By continuing to use our site you consent to the use of cookies as described in our privacy policy.